Ίαν Ράνκιν, Μποτόν και Κλίμα στην Αθήνα

3 διάσημοι συγγραφείς στην Ελλάδα για να παρουσιάσουν τα καινούργια τους βιβλία, μοναδική ευκαιρία να τους δούμε από κοντά.

Τρεις άνθρωποι που γράφουν, αλλά γράφουν με διαφορετικό τρόπο για τα προβλήματα της σύγχρονης εποχής και της κοινωνίας στην οποία ζουν, που σχολιάζουν την πραγματικότητα με τρόπο δοκιμιακό ή λογοτεχνικό, πάντως αφορμή και έμπνευσή τους είναι ο σύγχρονος άνθρωπος, τα πάθη του και οι αγωνίες του.

-Ο Αλέν ντε Μποτόν θα δώσει διάλεξη στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία» την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, στις 8 μ.μ. Θα τον παρουσιάσει ο ποιητής και διευθυντής του περιοδικού «Ποιητική» Χάρης Βλαβιανός.

Το Logicomix κάνει το γύρο του κόσμου

Διαβάζω ότι η φωτογραφία του Απόστολου Δοξιάδη από το γραφείο του στην Αθήνα κάνει το γύρο του κόσμου. Όπως αναφέρει η Καθημερινή:

“Η φωτογραφία του Απόστολου Δοξιάδη από το γραφείο του στην Αθήνα κάνει τον γύρο του κόσμου… Τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία μιλούν για τον Ελληνα συγγραφέα που έγραψε ένα «γραφικό μυθιστόρημα» για την ιστορία των μαθηματικών, το Logicomix, μαζί με τον Χρίστο Παπαδημητρίου. «Ακόμη κι αν τα μαθηματικά θεωρήματα δεν αποτελούν υλικό για βιβλία κόμικς, ένα πρωτοπόρο ελληνικό μυθιστόρημα για τα μαθηματικά στην Ευρώπη στις αρχές του 20ού αιώνα, γνωρίζει απρόσμενη επιτυχία, στις πρώτες θέσεις των μπεστ σέλερ του ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου Amazon.”

Η ιστοσελίδα του Ουμπέρτο Έκο (Umberto Eco)

Για όσους αγαπούν τη δουλειά του (σ’ αυτούς συμπεριλαμβάνομαι κι εγώ), ο Έκο είναι γεμάτος αναφορές: τα βιβλία δεν είναι τίποτε άλλο στην πραγματικότητα παρά αναφορές στα αγαπημένα του θέματα (με το Μεσαίωνα να αποτελεί το πιο σημαντικό από όλα). Έτσι ένας ηλεκτρονικός κατάλογος της δουλειάς του έλειπε μέχρι πρόσφατα. ο παρακάτω ιστότοπος περιέχει πρακτικά τα πάντα: όλα του τα βιβλία, άρθρα, ακόμη και συνεντεύξεις. Σημειώστε το:

The Umbreto Eco web site

Όλα έγιναν πολύ γρήγορα

Θρηνητικό συναξάρι Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου (Φώτης Κόντογλου)

“Κάθε χρονιά αυτή την ημέρα οι Ελληνίδες μανάδες θα κλαίνε και οι Τουρκάλες μανάδες θα γιορτάζουν” έχει πει η πρύτανης της Σορβόνης Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ για τις 29 Μαϊου – ημέρα πτώσης της Πόλης, συμπυκνώνοντας έτσι σε μία φράση αυτή την επέτειο. Γιατί στις 29 Μαϊου η ιστορία μας χωρίστηκε βίαια στα δύο (πριν και μετά), χωρίς όμως να διακοπεί την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού (ο Ελληνισμός δεν έχει σχέση με το Ελληνικό κράτος – ευτυχώς!), σηματοδοτώντας παράλληλα τις απαρχές του νέου Ελληνισμού. Το παρακάτω κείμενο (γραμμένο το 1991) συμπυκνώνει κατά τη γνώμη μου τη σημασία αυτής της επετείου για το σύγχρονο κόσμο – όπως τουλάχιστον θέλω εγώ να τη βλέπω.

ΟΛΑ ΕΓΙΝΑΝ ΠΟΛΥ ΓΡΗΓΟΡΑ

Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος κάθισε να τον φάνε, αυτό ήταν το λάθος του. Θα μπορούσε να είχε πάει στην Ιταλία και να τους λέει για τον Πλάτωνα, θα είχε προλάβει τις εξελίξεις. Κάθισε να τον φάνε, τι δουλειά είχε με τα στίφη των αγρίων, ήταν μορφωμένο παιδί από το Μυστρά και θα μπορούσε άνετα να γίνει καθηγητής στην Ιταλία, να τους λέει για τον Πλάτωνα. Κάθισε να τον σφάξουν κι έτσι μείναμε πίσω, πάρα πολύ πίσω. Έπρεπε να φύγουμε όλοι, μείναμε απελπτιστικά πίσω, μείναμε εδώ, είμαστε εδώ πίσω. Έπρεπε να φύγουμε όλοι να πάμε στην Ιταλία, να γίνουμε καθηγητές. Άντρες, γυναίκες, παιδιά, κάτι θα είχαμε να διδάξουμε. Θα παίρναμε το πρωϊνό μας, θα διαβάζαμε τρείς σελίδες Πλάτωνα, θα παίρναμε το ελαφρύ μεσημεριανό μας. Θα μας άκουγαν με ανοιχτό το στόμα, θα είμασταν πολύ μπροστά. Μείναμε πίσω και δεν γίνεται τίποτα, ο Γοδεφρείδος Βιλλαρδουίνος διάβασε τρείς σελίδες Πλάτωνα και τώρα έχει νοικιάσει όλα τα δωμάτια. Από τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο δεν έμεινε τίποτα ενώ θα μπορούσε να έχει γράψει σαράντα βιβλία, ήταν μορφωμένο παιδί από το Μυστρά. Η στέψη του έγινε εκεί, ήταν η πιο μελαγχολική στέψη αυτοκράτορα που έγινε ποτέ, όλοι ήξεραν. Κάθισαν να σφαγιασθούν κι έτσι μείναμε πίσω. Όλα έγιναν πολύ βιαστικά, η Έρση ήρθε έξαλλη ένα απόγευμα και σου είπε ότι δεν αντέχει πια σ’ αυτή την κωλοχώρα, σου ανακοίνωσε την απόφασή της να ζει έξι μήνες στο Παρίσι και τα καλοκαίρια στη Σαντορίνι. Δεν άντεχε άλλο αυτή την κωλοπόλη, θα κατέβαινε στο Μαρούσι είκοσε μέρες το χρόνο. Έπρεπε να το κάνει γιατί είχαμε μείνει πολύ πίσω, δεν υπήρχε περίπτωση να προλάβουμε, δεν προλαβαίναμε με τίποτα. Είχε δικαίωμα να προχωρήσει, να ζήσει κάτι, άλλωστε δεν υπήρχαν πια σύνορα. Έπεφταν συνεχώς οι διαχωριστικές γραμμές, ο κόσμος γινόταν ένα. Είχε δικαίωμα να γίνει κάτι διαφορετικό, να μη μείνει πίσω, είχε το αναφαίρετο δικαίωμα να απολαύσει ελεύθερη τον ενωμένο κόσμο, να κατοικήσει σ’ ένα πραγματικό κέντρο. Άλλωστε, μη γελιέσαι, Ρέα μου, μόνο εκεί εκτιμούσαν το ελληνικό πνεύμα, διάβαζαν Πλάτωνα πριν πάνε στον ψυχαναλυτή, τον ήξεραν απ’ έξω κι ανακατωτά, ιδίως ανακατωτά τον ήξεραν απ’ έξω. Από τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο δεν έμεινε τίποτα, μη γελιέσαι, κανείς δεν τον ήξερε, ο ψυχαναλυτής δεν τον ήξερε, δεν έγραψε τίποτα αυτός, κάθισε να του πάρουν το κεφάλι τα στίφη. Αν είχε πάει στην Ιταλία, θα είχε γράψει ένα συμπαθητικό βιβλίο για την ιδανική πολιτεία, κάτι θα είχε μείνει, θα είχε κάνει πολύ καλό στον εαυτό του, θα έπαιρνε ήσυχος το πρωινό του, θα διάβαζε τους σοφιστές, θα έβγαζε τα συμπεράσματά του, θα έπαιρνε το μεσημεριανό του, θα τού το έφερναν σ’ ένα δίσκο, θα σκεφτόταν με αγαλλίαση το βραδινό του.

Ο Τζον Λε Καρέ γράφει για τους κατασκόπους (John Le Carre)

Ο συγγραφέας (και πρώην κατάσκοπος) John Le Carre

Δεν είναι συχνό φαινόμενο οι εξομολογήσεις ενός κατασκόπου, τα πράγματα βέβαια αλλάζουν όταν μιλάμε για τον Τζον Λε Καρέ: το γνωστότερο κατάσκοπο-λογοτέχνη που έφερε τον σκοτεινό αυτό κόσμο στο ευρύ κοινό με το βιβλίο του “Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι”. Το παρακάτω κείμενο από το New Yorker είναι μια πραγματική μικρή ιστορία από την προϋπηρεσία του στον κλάδο, γραμμένο με μαεστρία και χιούμορ. Ο Λε Καρέ προβάλει τον παραλογισμό αυτού του κόσμου και το συνδέει με τον πόλεμο του Ιράκ (του οποίου είναι γνωστός πολέμιος), απολαύστε το.

THE MADNESS OF SPIES
A Secret Service secret.

by John le Carré

 I carried my first 9-mm. automatic Browning when I was just twenty years old. I was a National Service second lieutenant in the Intelligence Corps in Austria. It was my first clandestine mission, and I was in heaven. The year, I think, was 1952, and I was stationed in Graz, the hub of the British Occupied Zone in the early Cold War years. The gun was loaded. On the advice of the Air Intelligence Officer, or A.I.O., in charge of the operation, I wore it jammed into my waistband against my left hip with the butt foremost, allowing for an easy draw across the body. Over it I wore a green loden coat, borrowed under a pretext from one of our Field Security drivers, and, for additional cover, a fetching green Tyrolean hat, bought at personal expense. Such was my disguise of choice for a top-secret night trip through sparsely populated countryside to Austria’s border with Communist Czechoslovakia.

The A.I.O., however, had opted for the more traditional spy’s attire: fawn raincoat and trilby hat, which, together with his military mustache, gave him, to my callow eye, a rather too British look. But he knew best. The A.I.O. was a veteran of the business, as we National Service fledglings had often been reminded sotto voce by our seasoned superiors in the bar of the Wiesler hotel, reserved for British officers, where the A.I.O. could be observed of an early evening, always seated in the same corner and half-hidden by his Austrian newspaper, with a mahogany whiskey at his side and a crisp white handkerchief jammed into the cuff of his officer-class sports jacket. The A.I.O., they said, had done his share of this and that—as ever with the clear implication that we hadn’t.

Φώτης Κόντογλου: πατριάρχης της Νεοελληνικής τέχνης – Μέρος 2ο

 

Ο Κόντογλου λειτούργησε σαν τη συνείδηση της Νεοελληνικής ταυτότητας. Σε μια εποχή που οτιδήποτε είχε να κάνει με παράδοση παραγκωνιζόταν (σας θυμίζει κάτι;) και η Ελλάδα κοίταζε απεγνωσμένα προς τη δύση για να μιμηθεί (σχολή Μονάχου, κτλ) ο Κόντογλου ανέδειξε τα αριστουργήματα που στόλιζαν κάθε πόλη και χωριό και ο καλλιτεχνικός κόσμος αδυνατούσε να δει. Σε συνέχεια του πρώτου άρθρου μας για το Φώτη Κόντογλου.

Έτσι ενώ κάθε γωνιά της Ελλάδας ήταν γεμάτη από πανέμορφες βυζαντινές Εκκλησίες με συγκλονιστηκή πραγματικά ζωγραφική και αρχιτεκτονική, τα φωτισμένα μυαλά της Ελλάδας έτρεχαν στη Γερμανία για να μιμηθούν μια στεγνή και βαρετή τεχνοτροπία που ουδεμία σχέση είχε με την Ελληνική ταυτότητα. Ομοίως, ενώ κάθε σπίτι ήταν γεμάτο μικρά έργα τέχνης:

“το παραμικρό κεντητό πουκάμισο, το πιο φτηνό βαρκάκι, το πιο ταπεινό εκκλησάκι, το τέμπλο, το κιούπι, το χράμι, όλα τους αποπνέανε μιαν αρχοντιά κατά τι ανώτερη των Λουδοβίκων” - Ελύτης

οι Έλληνες του ‘30 πέταγαν στα σκουπίδια τα μαργαριτάρια που είχαν στα σπίτια τους και αντέγραφαν μανιωδώς τον κόσμο της δύσης. Αυτή τη δυτικολατρεία χτύπησε ο Κόντογλου και τη χτύπησε με όλη τη δύναμη της ψυχής του μέσα από την ίδια του την τέχνη, αλλά και μέσα από εκτενή αρθρογραφία: 

 “Η τέχνη μας είναι σαν τη φύση μας απλή απ’ έξω. Τα αρχαία κτήρια ξεκουράζουν με την απλότητά τους. Οι Βυζαντινές εκκλησίες με τον τρούλο θαρρείς πως είναι μικρά βουνά. Τα χωριάτικα σπίτια είναι σύμφωνα με τη φύση… Η τέχνη πρέπει να είναι σε αρμονία με τα γύρω φυσικά φαινόμενα.”

Ένα νέο χιουμοριστικό κείμενο από το Γούντι Άλεν (Woody Allen)

 

Ένα υπέροχο μικρό χιουμοριστικό διήγημα από το Woody Allen στο τελευταίο τεύχος του New Yorker.

Δύο φίλοι μετά το θάνατό τους επιστρέφουν στη γη σαν… αστακοί σε ένα ακριβό Νεοϋορκέζικο εστιατόριο, έτοιμοι να γίνουν το πρώτο πιάτο του ανθρώπου που τους εξαπάτησε! Ο Woody Allen γράφει περίπου όπως κινηματογραφεί: γεμάτος ρυθμό, κομψότητα αλλά πάνω απ’ όλα αδυσώπητο χιούμορ. Χαρείτε το διηγηματάκι:

TAILS OF MANHATTAN

by Woody Allen

Two weeks ago, Abe Moscowitz dropped dead of a heart attack and was reincarnated as a lobster. Trapped off the coast of Maine, he was shipped to Manhattan and dumped into a tank at a posh Upper East Side seafood restaurant. In the tank there were several other lobsters, one of whom recognized him. “Abe, is that you?” the creature asked, his antennae perking up.

“Who’s that? Who’s talking to me?” Moscowitz said, still dazed by the mystical slam-bang postmortem that had transmogrified him into a crustacean.

“It’s me, Moe Silverman,” the other lobster said.

“O.M.G.!” Moscowitz piped, recognizing the voice of an old gin-rummy colleague. “What’s going on?”

“We’re reborn,” Moe explained. “As a couple of two-pounders.”

“Lobsters? This is how I wind up after leading a just life? In a tank on Third Avenue?”

“The Lord works in strange ways,” Moe Silverman explained. “Take Phil Pinchuck. The man keeled over with an aneurysm, he’s now a hamster. All day, running at the stupid wheel. For years he was a Yale professor. My point is he’s gotten to like the wheel. He pedals and pedals, running nowhere, but he smiles.”

60 Έλληνες συγγραφείς επιλέγουν τα αγαπημένα τους βιβλία

Βασίλης Αλεξάκης, Πέτρος Τατσόπουλος, Απόστολος Δοξιάδης, Μαρίνα Καραγάτση και Θανάσης Βαλτινός, ανάμεσα στους 60 συγγραφείς που επιλέγουν τα αγαπημένα τους αναγνώσματα

Σε συνέχεια του άρθρου της περασμένης εβδομάδας με τα 100 σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα όλων των εποχών, 60 Έλληνες συγγραφείς επιλέγουν τα 10 αγαπημένα τους βιβλία.

Έχει ενδιαφέρον η λίστα με τα αναγνώσματα των λογοτεχνών μας, ενδεικτικά των επιδράσεων τους, αλλά και των ιδιαίτερων “εμμονών” του καθενός από αυτούς. Κλασσικά αναγνώσματα είναι το βασικό χαρακτηριστικών των επιλογών των περισσοτέρων με το Ντοστογιέφσκυ να έχει επιλεγεί 30 φορές και ο Καβάφης 14. Από εκεί και πέρα, οι επιλογές του καθενός είναι ενδεικτικές του προφίλ του:

• ο Βασίλης Αλεξάκης επιλέγει αρκετούς Γάλλους και φυσικά Ροϊδη.
• Ο Θανάσης Βαλτινός Ελληνικά αναγνώσματα περισσότερο (Παπαδιαμάντη, Βιζυηνό, Αισχύλο, Κάλβο, δημοτικά).
• Ο Απόστολος Δοξιάδης επιλέγει κλασσικούς Έλληνες και ξένους (Σαίξπηρ, Ντοστογιέφσκυ, Σοφοκλή, Έλλιοτ, Καβάφη).
• Στην πρώτη τριάδα της Μαρίνας Καραγάτση βρίσκονται οι Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης.
• Ο Αύγουστος Κορτώ πιο “αιρετικός” επιλέγει μεταξύ άλλων ντε Σάντ και Μαργκερίτ Ντιράς.
• Ο Δημοσθένης Κούτροβικ επιλέγει από Ηρόδοτο μέχρι Βέρν.
• Ο Αλέξης Σταμάτης επιλέγει πολύ ποίηση (Όμηρος, Έμιλι Ντίκινσον, Όμηρος, Τζόϊς, Ρεμπό).
• Ο Πέτρος Τατσόπουλος με πιο “σκοτεινές” επιλογές (Φρανκεστάϊν, Δόκτωρ Τζέκιλ και κύριος Χάϊντ, Το στρίψιμο της βίδας).

Οι συγγραφείς παρουσιάζονται αλφαβητικά:

1. ΚΩΣΤΑΣ ΑΚΡΙΒOΣ

1. Oμηρικά έπη (Oδύσσεια & Ιλιάδα)

2. Μόμπι Ντικ, Χέρμαν Μέλβιλ

3. Ποιήματα, Κ.Π. Καβάφης

4. Τα εγκώμια του Επιτάφιου Θρήνου

5. Εκατό χρόνια μοναξιά, Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες

6. Ακυβέρνητες πολιτείες, Στρατής Τσίρκας

7. Oιδίπους τύραννος, Σοφοκλής

8. Από το στόμα της παλιάς Remington, Γιάννης Πάνου

9. Καθώς ψυχορραγώ, Oυίλιαμ Φόκνερ

10. Ιστορία αγάπης και σκότους, Άμος Oζ

2. ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΛΕΞΑΚΗΣ

1. Δον Κιχώτης, Θερβάντες

2. Μεγάλες προσδοκίες, Κάρολος Ντίκενς

3. Μαντάμ Μποβαρί, Γκιστάβ Φλομπέρ

4. Το μοναστήρι της Πάρμας, Σταντάλ

5. Oι περιπέτειες του Χοκ Φιν, Μαρκ Τουέιν

6. Φως τον Αύγουστο, Oυίλιαμ Φόκνερ

7. Περιμένοντας τον Γκοντό, Σάμιουελ Μπέκετ

8. Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, Μάρσελ Προυστ

9. Ταξίδι στην άκρη της νύχτας, Λουί Φερντινάν Σελίν

10. Πάπισσα Ιωάννα, Εμμανουήλ Ροΐδης

3. ΧΡΗΣΤOΣ ΑΣΤΕΡΙOΥ

1. Η καρδιά του σκότους, Τζόζεφ Κόνραντ

2. Oι σημειώσεις του Μάλτε Λάουριτς Μπρίγκε, Ράινερ Μαρία Ρίλκε

3. Λολίτα, Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ

4. Oι περιπέτειες του Χοκ Φιν, Μαρκ Τουέιν

5. Ποιήματα, Έμιλι Ντίκινσον

6. Διηγήματα, Άντον Τσέχοφ

7. Oι αόρατες πόλεις, Ίταλο Καλβίνο

8. Αούστερλιτς, Β. Γκ. Ζέμπαλντ

9. Ελίζαμπεθ Κοστέλο, Τζ.Μ. Κούτσι

10. Ένας τάφος για τον Μπόρις Νταβίντοβιτς, Ντανίλο Κις

4. BAΣΙΛΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚOΣ

1. Μασιμίλα Ντόνι, Oνορέ ντε Μπαλζάκ

2. Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου; Γεώργιος Βιζυηνός

3. Χρήστος Μηλιώνης, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

4. Παραχαράκτες, Αντρέ Ζιντ

5. O ηλίθιος της οικογένειας (βιογραφία Φλομπέρ), Ζαν Πολ Σαρτρ

6. Η αληθινή ζωή του Σεμπάστιαν Νάιτ, Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ

7. Πετρέλαιο, Άπτον Σίνκλερ

8. Look back in anger, Τόμας Γουλφ

9. Η μεταμόρφωση, Φραντς Κάφκα

10. Βιργιλίου θάνατος, Χέρμαν Μπροχ

Ο Σεφέρης για το Μακρυγιάννη

“Ο Μακρυγιάννης είναι ο πιο σημαντικός πεζογράφος της νέας Ελληνικής λογοτεχνίας…” λέει ο Γιώργος Σεφέρης ξεκινώντας να μιλήσει για τη σημασία του έργου του Μακρυγιάννη. Ο νομπελίστας ποιητής μας μιλάει με πραγματικό πάθος και θαυμασμό για το τι έφερε ο λόγος του Μακρυγιάννη στη νεοελληνική μας λογοτεχνία, τόσο σε επίπεδο ουσίας όσο και σε επίπεδο γλώσσας – αυτά τα δύο αλληλένδετα. Σε συνέχεια της ανάρτησης για το Μακρυγιάννη. Γράφει ο Σεφέρης:

ΘΑ ΗΘΕΛΑ τώρα προτού τελειώσω, να συνοψίσω τη γνώμη μου για την αξία του βιβλίου του Μακρυγιάννη. Ακούσατε λίγες περικοπές του. Είναι ελάχιστες και ανεπαρκείς. Αλλά θα σας δώσουν οπωσδήποτε μιά μικρή βάση για να κρίνετε την ιδέα μου, που είναι η ακόλουθη: Ο Μακρυγιάννης είναι ο πιο σημαντικός πεζογράφος της νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας, αν όχι ο πιο μεγάλος, γιατί έχομε τον Παπαδιαμάντη. [...]

Το περιεχόμενο της γραφής του Μακρυγιάννη είναι ο ατέλειωτος και ο πραγματικός αγώνας ενός ανθρώπου, που με όλα τα ένστικτα της φυλής του ριζωμένα βαριά μέσα στα σπλάχνα του, αναζητά την ελευθερία, το δίκιο, την ανθρωπιά.

«Ανάμεσα Πάτρα και Γαστούνι» σημειώνει -το περιστατικό πρέπει να έχει συμβεί γυρω στα 1830- «είναι ένα χωριό, το Μέγα Σπήλαιγο. Έκαμα κονάκι εκεί. Μου παραπονιόνται οι κάτοικοι από την τυραγνία που δοκιμάζουν από τους καλογέρους: ό,τι παίρνουν το αρπάζουν αυτήνοι. Είχα κονάκι σ’ενού παπά το σπίτι. Τότε τους λέγω:

«- Σαν τραβάτε τόση τυραγνία, δεν τ’αφήνετε το χωριό σας να φύγετε, να πάτε σ’άλλο χωριό εθνικό, πού ‘ναι, τόσα;

»Μου λέγει η παπαδιά:

»-Όταν ήρθαν οι Τούρκοι, εμείς ήμαστε μέσα στο βάλτο στο νερό, τόσες ψυχές, να γλιτώσουμε. Και ήρθαν οι Τούρκοι και μας πιάσανε. Και ήταν το σώμα μας καταματωμένο από τις αβδέλες -μας φάγαν. Και τα παιδιά πεταμένα μέσα -γιομάτο το νερό- σα μπακακάκια πλέγαν. Κι άλλα ζωντανά κι άλλα τελείωναν. Και μ’ αφάνισαν κι εμένα και τις άλλες. Γιατί τα τραβήξαμε αυτά; Γι’αυτήνη τήν πατρίδα. Και τώρα δικαιοσύνη δε βρίσκομε από κανέναν. Όλο δόλο και απάτη.

»Κι έκλαιγε με πικρά δάκρυα. Την παρηγόρησα. Με πήρε το παράπονο κι έκλαψα κι εγώ» (Β΄ 258).

Πολέμησε, αγωνίστηκε πίστεψε, σακατεύτηκε, αηδίασε, θύμωσε. Αλλά έμεινε -όπως βγαίνει από το γράψιμό του το απελέκητο- πάντα ορθός ως το τέλος: άνθρωπος στο ύψος του ανθρώπου. Δεν έγινε μήτε υπεράνθρωπος μήτε σκουλήκι. Αλήθεια, μια από τις χάρες του Μακρυγιάννη, που γεμίζει αγαλλίαση την ψυχή, είναι αυτό το συναίσθημα, που δεν παύει ποτέ να μας δίνει· το συναίσθημα πως έχουμε στο πλάι μας έναν οδηγό -τόσο ανθρώπινο-, που είναι μέτρο των πραγμάτων και των όντων. Αυτό το ίδιο συναίσθημα που είναι ζυμωμένο με κάθε ελληνική ιδιοσυγκρασία, από τους παμπάλαιους καιρούς που ο Οιδίποδας κατάργησε τη Σφίγγα και τον εφιαλτικό κόσμο της λέγοντας μόνο μια λέξη: ο άνθρωπος.

Ο Μακρυγιάννης για την επανάσταση

“Αθανάσιος Διάκος”, Θεόφιλος

Εκεί οπούφκειανα τις θέσεις εις τους Μύλους ήρθε ο Ντερνύς να με ιδή. Μου λέγει:

“Τι κάνεις αυτού; Αυτές οι θέσεις είναι αδύνατες, τι πόλεμο θα κάμετε με τον Μπραϊμη αυτού;”

- Του λέγω, είναι αδύνατες οι θέσεις κ’ εμείς, όμως είναι δυνατός ο Θεός οπού μας προστατεύει, και θα δείξωμεν την τύχη μας σ’ αυτές τις θέσεις τις αδύνατες. Κι αν είμαστε ολίγοι εις το πλήθος του Μπραϊμη, παρηγοριώμαστε μ’ έναν τρόπον ότι η τύχη μας έχεις τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θεριά πολεμούν να μας φάνε και  δεν μπορούνε, τρώνε από μας και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν, κι όταν κάνουν αυτείνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν. Η θέση όπου είμαστε σήμερα εδώ είναι τοιούτη, και θα ιδούμεν την τύχη μας οι αδύνατοι με τους δυνατούς.

- “Τρε μπιέν”, λέγει κι’ αναχώρησε ο ναύαρχος.

(Στρατηγός Μακρυγιάννης, “Απομνημονεύματα”)

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ο Σεφέρης μιλάει για το Μακρυγιάννη

Τα 100 σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα όλων των εποχών (βιβλία)

100 βιβλία που διαμόρφωσαν τον κόσμο και τη σκέψη του, όπως την ξέρουμε σήμερα. Ξεκινώντας από την αρχαιότητα και φτάνοντας μέχρι τις ημέρες μας, σελίδες γεμάτες φαντασία, γοητεία, μαγεία… Ο κατάλογος διαμορφώθηκε από το Norwegian Book Clubs.

Μεταξύ άλλων προσέξτε τις 4 Ελληνικές συμμετοχές (με μπλε), η Αρχαία Ελληνική σκέψη συνεχίζει να κυριαρχεί, αναμενόμενο, αλλά και μία επιλογή έκπληξη από τη νέα Ελληνική γραμματεία (δεν θα ήταν η δική μου). Από εκεί και πέρα ο συγγραφέας με τα περισσότερα βιβλία στη λίστα είναι ο Dostoyevsky με 4 βιβλία, πως να μην είναι άλλωστε, αυτός ο γίγαντας της σκέψης. Σα σημαντικότερο βιβλίο όλων των εποχών ψηφίστηκε ο Δον Κιχώτης του Θερβάντες. Ξεκινήστε λοιπόν να διαβάζετε!

Chinua Achebe, Nigeria, (b. 1930), Things Fall Apart
Hans Christian Andersen, Denmark, (1805-1875), Fairy Tales and Stories
Jane Austen, England, (1775-1817), Pride and Prejudice
Honore de Balzac, France, (1799-1850), Old Goriot
Samuel Beckett, Ireland, (1906-1989), Trilogy: Molloy, Malone Dies, The Unnamable
Giovanni Boccaccio, Italy, (1313-1375), Decameron
Jorge Luis Borges, Argentina, (1899-1986), Collected Fictions
Emily Bronte, England, (1818-1848), Wuthering Heights
Albert Camus, France, (1913-1960), The Stranger
Paul Celan, Romania/France, (1920-1970), Poems.
Louis-Ferdinand Celine, France, (1894-1961), Journey to the End of the Night
Miguel de Cervantes Saavedra, Spain, (1547-1616), Don Quixote
Geoffrey Chaucer, England, (1340-1400), Canterbury Tales
Anton P Chekhov, Russia, (1860-1904), Selected Stories
Joseph Conrad, England,(1857-1924), Nostromo
Dante Alighieri, Italy, (1265-1321), The Divine Comedy
Charles Dickens, England, (1812-1870), Great Expectations
Denis Diderot, France, (1713-1784), Jacques the Fatalist and His Master
Alfred Doblin, Germany, (1878-1957), Berlin Alexanderplatz
Fyodor M Dostoyevsky, Russia, (1821-1881), Crime and Punishment; The Idiot; The Possessed; The Brothers Karamazov
George Eliot, England, (1819-1880), Middlemarch
Ralph Ellison, United States, (1914-1994), Invisible Man
Euripides, Greece, (c 480-406 BC), Medea

Ο έρωτας στα χιόνια

 Kαρδιά του χειμώνος. Xριστούγεννα, Άις-Bασίλης, Φώτα.
Kαι αυτός εσηκώνετο το πρωί, έρριπτεν εις τους ώμους την παλιάν πατατούκαν του, το μόνον ρούχον οπού εσώζετο ακόμη από τους προ της ευτυχίας του χρόνους, και κατήρχετο εις την παραθαλάσσιον αγοράν, μορμυρίζων, ενώ κατέβαινεν από το παλαιόν μισογκρεμισμένον σπίτι, με τρόπον ώστε να τον ακούη η γειτόνισσα:
- Σεβτάς είν’ αυτός, δεν είναι τσορβάς…· έρωντας είναι, δεν είναι γέρωντας.
Tο έλεγε τόσον συχνά, ώστε όλες οι γειτονοπούλες οπού τον ήκουαν του το εκόλλησαν τέλος ως παρατσούκλι: «O μπαρμπα-Γιαννιός ο Έρωντας».
Διότι δεν ήτο πλέον νέος, ούτε εύμορφος, ούτε άσπρα είχεν. Όλα αυτά τα είχε φθείρει προ χρόνων πολλών, μαζί με το καράβι, εις την θάλασσαν, εις την Mασσαλίαν.
Eίχεν αρχίσει το στάδιόν του με αυτήν την πατατούκαν, όταν επρωτομπαρκάρησε ναύτης εις την βομβάρδαν του εξαδέλφου του. Eίχεν αποκτήσει, από τα μερδικά του όσα ελάμβανεν από τα ταξίδια, μετοχήν επί του πλοίου, είτα είχεν αποκτήσει πλοίον ιδικόν του, και είχε κάμει καλά ταξίδια. Eίχε φορέσει αγγλικές τσόχες, βελούδινα γελέκα, ψηλά καπέλα, είχε κρεμάσει καδένες χρυσές με ωρολόγια, είχεν αποκτήσει χρήματα· αλλά τα έφαγεν όλα εγκαίρως με τας Φρύνας εις την Mασσαλίαν, και άλλο δεν του έμεινεν ειμή η παλιά πατατούκα, την οποίαν εφόρει πεταχτήν επ’ ώμων, ενώ κατέβαινε το πρωί εις την παραλίαν, διά να μπαρκάρη σύντροφος με καμμίαν βρατσέραν εις μικρόν ναύλον, ή διά να πάγη με ξένην βάρκαν να βγάλη κανένα χταπόδι εντός του λιμένος.
Kανένα δεν είχεν εις τον κόσμον, ήτον έρημος. Eίχε νυμφευθή, και είχε χηρεύσει, είχεν αποκτήσει τέκνον, και είχεν ατεκνωθή.

Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι

 

“Tinker, Taylor, Soldier, Spy” (BBC DVD)

Ο George Smiley είναι η απάντηση του John Le Carre στον James Bond. Είναι ένας πράκτορας εντελώς εγκεφαλικός, χαμηλών τόνων που ξέρει πως να χειρίζεται τη γραφειοκρατία της MI6 (Βρεττανικής υπηρεσίας κατασκοπίας), έχει εξαιρετική μνήμη, μπορεί και μπαίνει βαθιά στην ανθρώπινη ψυχή και σε αντίθεση με τον Bond λύνει όλες σχεδόν τις υποθέσεις του χωρίς να χρησιμοποιήσει σχεδόν καθόλου βία.

Ο Alec Guiness ως George Smiley

Γνώρισα τον George Smiley στην (κλασσική) σειρά του BBC της δεκαετίας του ‘70 ”Tinker, Taylor, Soldier, Spy“, την οποία μπορείτε να βρείτε σε DVD από το Internet: http://www.amazon.co.uk/Tinker-Tailor-Soldier-Spy-Complete/dp/B000092WCG/ref=pd_rhf_f_t_k2a_1

Η σειρά αποτελεί μεταφορά ενός από τα γνωστότερα μυθιστορήματα του John Le Carre (“Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι” στα Ελληνικά – εκδόσεις Καστανιώτη, μετ. Μ. Μακρόπουλος) και θεωρείται μία από τις πιο κλασσικές σειρές του BBC όλων των εποχών. Διαδραματίζεται την εποχή του ψυχρού πολέμου και πραγματεύεται την επαναφορά στην ενεργό δράση του κατασκόπου George Smiley, όταν αποκαλύπτεται ότι μέσα στην μυστική υπηρεσία της Μεγάλης Βρετανίας (“The Circus” κωδικοποιημένα), στο υψηλότερο επίπεδο, υπάρχει κάποιος που διαρέει πληροφορίες στους Ρώσους (“A mole”). Ο George Smiley θα δουλέψει συστηματικά μπαίνοντας βαθιά στους μηχανισμούς του “The Circus”, μιλώντας με ενεργούς και παροπλησμένους πράκτορες κλείνοντας σιγά-σιγά τον κύκλο γύρω από τον ύποπτο.

The Circus