Ο Οδυσσέας Ελύτης φωτογραφημένος από τον Ανδρέα Εμπειρίκο
Ο μεγάλος ποιητής μας μιλάει για το έπος του ‘40: “Κι αν έζησα το θαύμα, σώθηκα από θαύμα”
Από μια συνέντευξη του Οδυσέα Ελύτη στο φοιτητικό περιοδικό “Πανσπουδαστική” με τίτλο “Έζησα το θαύμα της Αλβανίας” το 1965.
— Προσωπικά εσείς, σαν έφεδρος ανθυπολοχαγός, τι κάνατε στον αγώνα; τον ρωτούν.
Τι να έκανα εγώ, ένα χαλασμένο παιδί της Αθήνας. Με κόπο ανυπολόγιστο, κατάφερα να είμαι απλώς συνεπής προς την αποστολή μου. Αλλά είδα στο πρόσωπο των στρατιωτών μου τη λάμψη που είναι ικανός ο Ελληνισμός ν’ αναδύσει όταν πιστεύει στο δίκιο του. Και γνώρισα από πολύ κοντά την αψηφισιά του θανάτου, την ακατάβλητη θέληση της ζωής που έγινε τελικά και δική μου.
Στο μέτωπο, αρρώστησα από βαρύτατο τύφο. Τα νερά που πίναμε, όπου βρίσκαμε, ανάμεσα στα πτώματα των μουλαριών, ήτανε μολυσμένα. Χωρίς να γνωρίζω τι έχω, χρειάστηκε να κάνω τρία μερόνυχτα με τα πόδια κα με ζώο σε βατόδρομο και να διακομισθώ στο Νοσοκομείο Ιωαννίνων.
Σε μια παλάμη θάλασσας γεύτηκες τα πικρά χαλίκια. Δύο η ώρα το πρωί περιδιαβάζοντας τον έρημο Αύγουστο. Είδες το φως του φεγγαριού να περπατεί μαζί σου Βήμα Χαμένο.. Ή αν δεν ήτανε η καρδιά στη θέση της Ήταν η θύμηση της γης με την ωραία γυναίκα Η ευχή που λαχτάρησε μέσ’ απ’ τους κόρφους του βασιλικού Να τη φυσήξει ο άνεμος της Παναγίας! . Ώρα της νύχτας! Κι ο βοριάς πλημμυρισμένος δάκρυα Μόλις ερίγησε η καρδιά στο σφίξιμο της γης Γυμνή κάτω απ’ τους αστερισμούς των σιωπηλών της δέντρων Γεύτηκες τα πικρά χαλίκια στους βυθούς του ονείρου Την ώρα που τα σύννεφα λύσανε τα πανιά Και δίχως ήμαρτον κανέν’ από την αμαρτία χαράχτηκε Στα πρώτα σπλάχνα του ο καιρός. Μπορείς να δεις ακόμη Πριν απ’ την αρχική φωτιά την ομορφιά της άμμου. Όπου έπαιζες τον όρκο σου κι όπου είχες την ευχή Εκατόφυλλη, ανοιχτή στον άνεμο της Παναγίας!
Η Ακρόπολη είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του Παγκόσμιου πολιτισμού. Σαν τέτοιο δεν ανήκει σε καμιά ομάδα επαγγελματιών, αλλά θα πρόσθετα ότι δεν ανήκει ούτε καν στη γενιά που αυτή τη στιγμή περπατάει τα χώματα της Αττικής. Ένα τέτοιο μνημείο στην καλύτερη περίπτωση το διαχειριζόμαστε ώστε να το περάσουμε στις επόμενες γενιές με τη λιγότερη δυνατή φθορά.
Με αυτά τα δεδομένα κανένας δεν έχει το δικαίωμα να “κλείνει” την Ακρόπολη για οποιοδήποτε λόγο: όταν ένας άνθρωπος ταξιδεύει χιλιάδες χιλιόμετρα για να δει αυτό το μνημείο κανένας δεν μπορεί να του απαγορεύσει να το δει για οποιοδήποτε λόγο, πολύ απλά γιατί η Ακρόπολη δεν του ανήκει. Αυτή τη στιγμή η Ακρόπολη είναι κλειστή από μια μικρή ομάδα (διαβάστε: “Οι τουρίστες βρήκαν κλειστή την Ακρόπολη” στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ).
Γαβράς, Τατσόπουλος, Βούλγαρης, Βασιλικός και Βαλτινός, ανάμεσα στους 58 καλλιτέχνες ενάντια στη βία
Με ένα λιτό κείμενο διαμαρτυρίας, 58 από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες μας, επιτίθενται με σφοδρότητα στα περιστατικά βίας που απειλούν την ελευθερία της έκφρασης και τη δημοκρατία στη χώρα μας.
Οι Κώστας Γαβράς, Βασίλης Βασιλικός, Παντελής Βούλγαρης, Θανάσης Βαλτινός, Απόστολος Δοξιάδης, Νίκος Θέμελης, Μάρω Δούκα, Τάκης Θεοδωρακόπουλος, Μένης Κουμανταρέας, Πέτρος Μάρκαρης, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Ιωάννα Καρυστιάννη, Πέτρος Τατσόπουλος, Γιώργος Τσεμπερόπουλος, είναι μόνο μερικοί από τους συνολικά 58 συγγραφείς, σκηνοθέτες, πνευματικούς ανθρώπους που υπογράφουν την επιστολή. Αφορμή τα λυπηρά περιστατικά με επιθέσεις περιθωριακών στοιχείων σε πνευματικούς ανθρώπους με μόνο στόχο τη φίμωσή τους. Πιο συγκεκριμένα της τελευταίες 10 ημέρες έγιναν εμπρηστικές επιθέσεις εναντίων των Απόστολου Δοξιάδη & Γιώργου Μπαμπινιώτη ενώ ξυλοκοπήθηκε άγρια Πανεπιστημιακός καθηγητής απλά και μόνο λόγω των απόψεών του!
Ο πνευματικός κόσμος της χώρας λοιπόν κινητοποιείται (έστω και αργοπορημένα) και έρχεται να επιβεβαιώσει τη σημασία της κίνησης των τριών (Δοξιάδη, Θεοδωρακόπουλου, Μάρκαρη), όταν αποφάσισαν να βγουν μπροστά και να στηλιτεύσουν την εκολαπτώμενη βία.
Το κείμενο των 58 έχει ως εξής:
“Εμείς που υπογράφουμε αυτό το κείμενο θέλουμε να εκφράσουμε την έντονη ανησυχία μας για τις πρόσφατες απόπειρες να φιμωθεί η αντίθετη άποψη.
Πριν από λίγες μέρες συγγραφείς, ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, δημοσιογράφοι, πολιτικοί και δημόσιοι λειτουργοί έπεσαν θύματα βομβιστικών επιθέσεων, επειδή ο λόγος ή οι απόψεις τους δεν ήταν αρεστά σε κάποιους.ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ…
Ένα εκπληκτικό κουαρτέτο: οι Itzhak Perlman (βιολί), Yo-yo Ma (τσέλο), Anthony McGill (κλαρινέτο) και Gabriela Montero (πιάνο), παίζουν το “Air and Simple gifts” μια σύνθεση ειδικά για την περίσταση από τον μεγάλο John Williams. Χθες σε μια ιστορική ημέρα στην Ουάσινγκτον:
3 από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς μας παρεμβαίνουν για τη βία που χτυπάει τώρα και το χώρο της τέχνης (Θέατρο) . Πιο συγκεκριμένα οι Απόστολος Δοξιάδης(“Ο Θείος Πέτρος και η εικασία του Γκόλντμπαχ”, “Logicomix”), ο Τάκης Θεοδωρόπουλος (“Η πτώση του Νάρκισσου”, “Η τρέλα του μεσημεριού” βραβεία Ακαδημίας Αθηνών & Γαλλικής Ακαδημίας) και ο Πέτρος Μάρκαρης (“Νυχτερινό Δελτίο”, “Βασικός Μέτοχος”) και οι τρεις αναγνωρισμένοι και πολυ-μεταφρασμένοι στο εξωτερικό, μιλούν ανοιχτά για τη βία και την αμφισβήτηση της δημοκρατίας που ζήσαμε τον τελευταίο μήνα.
«Τα γεγονότα των δυο τελευταίων εβδομάδων μας έχουν προβληματίσει βαθειά. Κρατικοί λειτουργοί και αντιπολιτευόμενοι πολιτικοί μοιάζουν ανίκανοι να αντιδράσουν στην έμπρακτη αμφισβήτηση βασικών θεσμών και κανόνων της δημοκρατίας, από ομάδες ανθρώπων οι οποίοι, με αφετηρία ένα τραγικό γεγονός, επιτίθενται με τυφλή βία στα δικαιώματα των πολιτών και στις αρχές της κοινής μας ζωής. Την κοινοτυπία των κούφιων συνθημάτων και της ξύλινης γλώσσας των εκ του ασφαλούς αντι-εξουσιαστών, ανταγωνίζεται σε υπερβολή μονάχα η προτροπή κάποιων ενοχικών μεσηλίκων να “αφουγκραστούμε τα μηνύματα” της ανομίας, τα οποία τάχα περιέχουν περισπούδαστες και τολμηρές απόψεις για τα προβλήματα του τόπου την οποία εμείς, οι αμέτοχοι στο “κίνημα”, δεν αντιλαμβανόμαστε.
Αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά. Θέλουμε όμως σήμερα να σχολιάσουμε ειδικότερα τη βίαιη διακοπή της πρεμιέρας της Νέας Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, καθώς και άλλες αντίστοιχες αυτο-αποκαλούμενες “παρεμβάσεις”, που την ακολούθησαν, με αποτέλεσμα τη ματαίωση πολλών θεατρικών παραστάσεων. Με μια έννοια, τα γεγονότα αυτά υστερούν σε σημασία των όσων προηγήθηκαν, δεν είναι παρά η φαρσική εκδοχή των κατά πολύ τραγικότερων καταστροφών, σε σπίτια, σχολειά, πανεπιστήμια, γραφεία και μαγαζιά Ελλήνων πολιτών. Από μια άλλη όμως άποψη είναι αποκαλυπτικά, καθώς αναδεικνύουν μια βασική διάσταση του τι συμβαίνει αυτό τον καιρό στην πατρίδα μας, αμφισβητώντας ανενδοίαστα την ουσία της ίδιας της δημοκρατίας, με την επίθεση στην καρδιά της, που είναι η ελευθερία της σκέψης, του λόγου και της έκφρασης, που αντιπροσωπεύει η τέχνη.
Όπου ο Belbo μετά από μια περίοδο εσωστρέφιας αντιλαμβάνεται ότι η ζωή συνεχίζει να είναι κατά βάση ωραία!
Λένε ότι σύμφωνα με την ψυχολογία υπάρχουν 7 στάδια όταν αντιμετωπίζει κάποιος τη λύπη:
Σοκ & άρνηση
Πόνος & τύψεις
Θυμός & διαπραγμάτευση
Κατάθληψη-ενδοσκόπηση-μοναξιά
Άνοδος
Ανασυγκρότηση
Αποδοχή & ελπίδα
Για να βρεθούμε πάλι στην επιφάνεια πρέπει να περάσουμε όλα τα παραπάνω στάδια, να έρθουμε αντιμέτωποι με το πρόβλημα και τελικά να το αποδεχτούμε και να μπορέσουμε να δούμε μπροστά.
Τα γεγονότα των περασμένων εβδομάδων ήταν το μεγαλύτερο σοκ που έχει ζήσει η γενιά της μεταπολίτευσης (γενιά μου) – σημερινοί 30ρηδες+ (μαζί πιθανά με την κρίση των Ιμίων). Ένα δραματικό γεγονός που λειτούργησε σαν σπίθα ενεργοποίησε αλυσιδωτές αντιδράσεις μέσα στην κοινωνία και οδήγησε σε μια έκρηξη που τόσο από πλευράς μεγέθους όσο και από πλευράς έντασης ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Μας έδειξε ότι είμαστε ευάλωτοι σαν κοινωνία και πολλά πράγματα που θεωρούσαμε δεδομένα, δεν είναι. Πάνω απ’ όλα όμως είναι κάτι που θα επηρεάσει την κοινωνία για πολλά χρόνια.
Τα γεγονότα λειτούργησαν έντονα σε επίπεδο μνήμης ανασύροντας δραματικά γεγονότα του παρελθόντος όπως τα Δεκεμβριανά ή το 1-1-4, αν και δεν συγκρίνονται μαζί τους ούτε σε επίπεδο έντασης, ούτε σε επίπεδο μαζικότητας (οι διαδηλώσεις τη δεκαετία του ‘60 μάζευαν 100,000 άτομα όχι 10,000). Σε κάθε περίπτωση όμως ξύπνησαν μνήμες και αντανακλασικά που εδώ και χρόνια θεωρούσαμε θαμένα και ξεπερασμένα και απέδειξε ότι η Ελληνική κοινωνία δεν έχει την ομοιογένεια που νομίζαμε και παραμένει ως ένα σημείο διχασμένη.
Χύθηκε πολύ μελάνι για τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, ακολουθούν μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες και κάποιες πέρα από την ”περπατημένη” αναγνώσεις…
Ο αναλυτής Πάσχος Μανδραβέλης ανέλυσε την ιστορία της αντίστασης κατά της αρχής ξεκινώντας από το Σοφοκλή και φτάνοντας στον Ντέϊβιντ Θορό και το Γκάντι: “Kανείς στη Μασαχουσέτη των αρχών του 19ου αιώνα δεν θα πίστευε ότι ο ερημίτης της Κομητείας Κονκόρντ, ονόματι Χένρι Ντέιβιντ Θορό, θα γινόταν κάποτε επαναστάτης. Οπως και κανείς, πριν από τον Μαχάτμα Γκάντι, δεν έδωσε σημασία σε ένα μακροσκελές άρθρο με τον τίτλο «Αντίσταση στην πολιτική του κράτους» («Resistance to Civil Government») που δημοσιεύτηκε το 1849 στην εντελώς άγνωστη επιθεώρηση «Εsthetic Papers».”Πάσχος Μανδραβέλης: Η πολιτική της ανυπακοής
Ο δημοσιογράφος Τάσσος Τέλλογλου ακτινογράφησε τα παιδιά πίσω από τα επεισόδια και τη σύνδεση με τις μειονότητες: “Μετά δύο μέρες τον είδα και πάλι στην ΑΣΟΕΕ. Γύρω του υπήρχε μια παρέα συνομηλίκων του που συνεννοούνταν στα αλβανικά, παιδιά μεταναστών δεύτερης γενιάς από την Αχαρνών και τα Σεπόλια. Ξαναρώτησα τον Γιάννη Ξ., 17 ετών, που οι γονείς του ήρθαν πριν από 17 χρόνια από τους Αγιους Σαράντα, γιατί πετάει πέτρες στα ΜΑΤ: «Μας γ… τη ζωή μέχρι να μας δώσουν χαρτιά. Τώρα τους γ… εμείς», απάντησε.”Τάσσος Τέλλογλου: Οι “φυλές” των νέων διαδηλωτών
Ο αρθρογράφος (& blogger) Νίκος Ξυδάκης συνδέει τα γεγονότα με την απαξίωση των θεσμών και αντιδιαστέλει με το κλίμα του 2004: “Η εξέγερση δεν προέρχεται μόνο από σπασμό του θυμικού. Προέρχεται και από έλλογη δυσαρέσκεια, από αγανάκτηση για την ανάπηρη δημοκρατία. Ο κόσμος έχει χάσει την πίστη του στις εξαγγελίες εκσυγχρονισμού και μεταρρυθμίσεων, όπως τα ακούει από τη δεκαετία ‘90. Βλέπει τους θεσμούς διάτρητους και αναξιόπιστους, βλέπει το πολιτικό σύστημα να μη διαφυλάσσει το κύρος των θεσμών αλλά απλώς να φροντίζει για την αυτοαναπαραγωγή του και τον πλουτισμό μου, άνομο και άνηθικο. Το σύστημα γλιστράει: από δημοκρατία, μαζική και τυπική έστω, προς ένα υβριδικό καθεστώς με φεουδαρχικά χαρακτηριστικά, με ξεδιάντροπο νεποτισμό, με αναξιοκρατία, δομημένο γύρω από συμφέροντα, προπαγανδιστικά τρικ, χειραγωγούμενα μήντια, φαμίλιες και clan.”Νίκος Ξυδάκης: Μπύρες και μολότοφ
Ο μεγάλος μας μουσικοσυνθέτης μιλάει για τα γεγονότα των τελευταίων ημερών (αναδημοσίευση από το Ρεσάλτο)
Όταν πρόκειται για εθνικούς, κοινωνικούς ή ιδεολογικούς αγώνες, το μίσος είναι αναπόφευκτο, γεννιέται αυθόρμητα. Θα πρέπει όμως τουλάχιστον να κατευθύνεται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Σήμερα παρατηρώ ότι το μίσος των μαθητών ακολουθεί ένα μονόδρομο με στόχο τους αστυνομικούς, γεγονός που κατά τη γνώμη μου τους αποπροσανατολίζει στην αναζήτηση των αληθινών συνθηκών που τους οδήγησαν στη σημερινή θέση τους μέσα στο σχολείο και μέσα στην κοινωνία. Ενώ θα πρέπει να βρουν τα αληθινά αίτια και να αποκαλύψουν τους αληθινούς ενόχους και τους πραγματικούς λόγους για όσα γίνονται γύρω τους και γενικώτερα γύρω μας, στη χώρα μας και στην οικουμένη. Έτσι μοιάζει σαν κάποιοι να τους έβαλαν παρωπίδες, ώστε η οργή τους να διοχευτευθεί σε μια ομάδα συνανθρώπων μας, τους αστυνομικούς, που όταν δεν λειτουργούν σωστά, είναι απλά πιόνια του Συστήματος, που ΑΥΤΟ είναι υπόλογο για όλα, δηλαδή για την Παιδεία αλλά και για κάθε τι που αφορά τη λειτουργία της κοινωνίας, του κράτους και των υπηρεσιών του.
Ένας από τους κορυφαίους πνευματικούς μας ανθρώπους ο Χρήστος Γιανναράς, καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, μιλάει για τις ταραχές των τελευταίων ημερών (αποσπάσματα από συνέντευη στον ΣΚΑΙ 19/12/08).
“Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου είναι ολοφάνερο ότι υπάρχει τεράστιο χάσμα ανάμεσα στην κοινωνία και το κράτος. Υπάρχει όμως και ένα τεράστιο κενό ανάμεσα στο κράτος και στην πολιτική, δηλαδή η πολιτική είναι φανερό ότι από χρόνια από δεκαετίες τώρα δεν υπηρετεί το κράτος δεν χρησιμοποιεί το κράτος για να υπηρετήσει την κοινωνία, αλλά συνιστά εντελώς συντεταγμένες οργανωμένες ομάδες συμφερόντων, οι οποίες επιδιώκουν την εξουσία για σκοπούς φανερά ιδιοτελείς.”
“Το πανό που ανέβηκε στο βράχο της Ακρόπολης έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από τη συνολική καταστροφή της οικονομίας που συνέβη στα αστικά κέντρα μέσα με τις πυρπολήσεις των καταστημάτων. Διότι δείχνει ότι είμαστε εθελόβουλοι πλέον, ότι είμαστε έτοιμοι να δεχθούμε μια κατοχή οποιασδήποτε ιδεολογικής μειονότητας η οποία καταφέρνει να επιβληθεί με τη βία, θυμίζει μέρες του 1933 στη Γερμανία. Υπάρχει συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα και συγκεκριμένη ιδεολογική παράταξη η οποία συμπεριφέρεται με νοοτροπία ναζί, πρέπει να το πούμε έξω απ’ τα δόντια.“
“Αν ήταν εξέγερση που πραγματικά θα την ευχόμουν, θα την ευχόμουν με όλη μου την καρδιά, θα πήγαινε πριν από κάθε τι άλλο στα γραφεία των κομμάτων και θα τα θρημάτιζε, θα πήγαινε στη βουλή και θα τη θρημάτιζε. Όχι στα μαγαζιά των ανθρώπων που δουλεύουν για να βγάλουν το ψωμί τους. Δεν είπε κανένας ότι πίσω από κάθε τέτοιο μαγαζί υπάρχει 2, 5, 10, 40 βιοπαλαιστές όχι ιδιοκτήτες, οι εργαζόμενοι οι υπάλληλοι, χάνουν το ψωμί τους χιλιάδες οικογένειες και δε μιλάει κανείς, κι επαναλαμβάνεται κάθε μέρα το ίδιο γεγονός κάθε μέρα… Και μιλάμε για εξέγερση, ας πούμε για περίπατο να κάνουμε το χαβαλέ μας… Να σπάσουμε το τι; Το αυτοκίνητο του φουκαριάρη του μεροκαματιάρη, που το απέκτησε πως ξέρει πως; Να του το κάψουμε, να θρηματίσουμε τη βιτρίνα και να λεηλατήσουμε το εμπόρευμά του.“
“Σταματήστε πια αυτό το βρώμικο και επικίνδυνο παιχνίδι που μόνο δάκρυα και καταστροφές προσφέρει στο λαό μας” “Οι αντικειμενικές συνθήκες δε δικαιολογούν αυτή την κατάσταση” “Μοιάζει σαν να θέλουμε να βγάλουμε οι ίδιοι τα μάτια μας”
"Εσείς δηλαδή με τι τη βρίσκεται αυτές τις ημέρες;"
Ε λοιπόν ναι! Το “Η ζωή μόνο έτσι ειν’ ωραία” ξεκινάει πορεία προς το λαό με αίτημα να μάθει πως ακριβώς περνάτε τα βράδυα σας με όλες τις ανατριχιαστικές λεπτομέρειες, ισοπεδώντας όλα τα ταμπού. Απαιτούμε να ξέρουμε ποιος σας κρατάει συντροφιά τις νύχτες: είναι άντρας ή γύναίκα, Έλληνας ή ξένος, μοντέρνος ή κλασσικός, μαζικός ή ελιτιστής ή μήπως είναι παραπάνω από ένας; Και επιπλέον: σας αρέσει; τον/την συστήνετε στους υπόλοιπους; Κι επειδή άρχισα να καταλαβαίνω που πηγαίνει το βρομερό μυαλό σας, εξηγούμαι:
Κάθε αναγνώστης αυτής εδώ της στήλης καλείται να μοιραστεί με τους υπόλοιπους:
Ποιο συγγραφέα/βιβλίο διαβάζει αυτή την εποχή.
ή ποιο μουσική ακούει.
ή ποια ταινία/θέατρο/συναυλία/έκθεση είδε και του άρεσε.
ή όλα τα παραπάνω.
με λίγα λόγια τι ομορφαίνει αυτή την περίοδο τη δική του ζωή.
Και όλα επιτρέπονται! Καλομοίρα ή Δεληβοριάς; Harry Potter ή Κούντερα; Σύγχρονος Ελληνικός Κινηματογράφος ή Woody Allen; James Bond κανείς; εμείς δεν κρίνουμε, να μάθουμε θέλουμε και να συζητήσουμε, γιατί αγαπητοί μου “Η ζωή μόνο έτσι ειν’ ωραία!”.
Ευκαιρία να τη σκαπουλάρετε δεν έχετε: “κλικ” στο άρθρο “Μάντεψε τι κάνω τα βράδυα” λοιπόν, “σκρολάρετε” κάτω και αρχίστε να “πληκτρολογείτε” άμεσα εκεί που γράφει “ΣΧΟΛΙΟ”. Το μόνο που θα χρειαστείτε είναι ένα εφάνταστο όνομα, τίποτε άλλο (ούτε email ούτε τίποτα). ΑΝΩΝΥΜΙΑ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗ: τι άλλο θέλετε;
Ο Belbo βουτάει στη θάλασσα της κουλτούρας ανασύροντας μόνο τα καλύτερα από: Κινηματογράφο, Μουσική, Συναυλίες, Παραστάσεις, Βιβλία, Τέχνη 
RSS - Posts
