Κάρολος Κουν στο Μουσείο Μπενάκη

Όλη η μαγεία του Θεάτρου Τέχνης μαζεμένη σε μια μόνο αίθουσα του Μουσείου Μπενάκη της οδού Πειραιώς (έως 16 Νοεμβρίου)

«Κάνουμε θέατρο για την ψυχή μας, για να πλουτίσουμε τους εαυτούς μας. Το κοινό που μας παρακολουθεί και όλοι μαζί, να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένας πλατύς, ψυχικά πλούσιος και ακέραιος πολιτισμός στον τόπο μας.» Κάρολος Κουν

Για όλους εμάς που δεν πρόλαβαν να δουν τις παραστάσεις του αποτελεί απωθημένο. Τα κομμάτια της δουλειάς του που αποσπασματικά προβάλονται από τα μέσα μιλάνε για ένα μεγάλο δημιουργό που έφερε το μοντέρνο θέατρο στην Ελλάδα. Στριμωγμένος σε ένα υπόγειο θέατρο, αλλά με εξαιρετικό ταλέντο και απίστευτους συνεργάτες (Χατζιδάκης, Τσαρούχης, κα) αυτός ο Μικρασιάτης ανέβασε στη φτωχή μεταπολεμική Ελλάδα μοναδικές παραστάσεις που άφησαν εποχή: Μπέκετ, Ιονέσκο, Τένεσση Ουίλιαμς, Καμπανέλη και Αρχαία Τραγωδία βέβαια.

Η έκθεση καταφέρνει και συμπυκνώνει ένα κομμάτι αυτής της ιστορίας σε μία μόνο αίθουσα. Ξεκινάει με τις κλασσικές αφίσες των παραστάσεών του και προχωράει σε πανέμορφα κοστούμια και σκηνικά από τους Μόραλη, Τσαρούχη, Φωτόπουλο, κα. Είναι απίστευτο πόση φαντασία και ταλέντο συμπυκνώνονται σε αυτά τα αντικείμενα. Έχοντας διαμορφώσει την αίθουσα περίπου όπως ήταν το υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, με χαμηλομένα φώτα και σκηνές από τις παραστάσεις να προβάλονται γύρω-γύρω, είναι ο καλύτερος τρόπος για να μπούμε κι εμείς λίγο στο πως θα ήταν τελικά να βρίσκεται κανείς σε μια παράσταση του Κουν.

Belbo

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Πληροφορίες για την έκθεση

Κάρολος Κουν στην Βικιπαίδεια

«Η επαναστατική Άνοιξη ενός Θεάτρου»

Απόσπασμα από την ιστορική παράσταση των Ορνίθων (1959):

Advertisements

8 responses to “Κάρολος Κουν στο Μουσείο Μπενάκη

  1. O Kουν αποτελεί ένα εκπληχτικό -και εντελώς αντιπροσωπευτικό- είδος ερασιτέχνη. Μέ ένα πάθος μεγατόνων να τον σπρώχνει προς την Τέχνη, με έναν έρωτα κυριολεκικά για αυτήν (ή άλλη ερμηνεία της λέξης, ε;) αυτός ο εντελώς αυτοδίδακτος θεατράνθρωπος, άλλαξε όντως το τοπίο, τη θεματολογία, τη ματιά μας και τα θεατρικά εργαλεία επίσης. Η παρουσία του, αλλά κι η σκιά του…, ήταν αισθητή -ίσως παραπάνω από αισθητή- στους ανθρώπους που δούλεψαν μαζί του, ακουμπούσε και την προσωπική τους ζωή . [Είναι γνωστή η πατριαρχική του στάση, δεν καλοέβλεπε τις προσωπικές σχέσεις μεταξύ των συνεργατών του, συνθήκες ας πούμε μεσοπολεμικού και μετεμφυλιακού ΚΚΕ… Όλα για την Τέχνη. Ευεξήγητο, φυσικά, καθώς για κείνον η τέχνη ήταν προέκταση της ζωής.]
    Κι είναι κρίμα που σήμερα τα δημιουργήματα του μεγάλου αυτού σκηνοθέτη δεν έχουν αξιόλογη και συγκρίσιμη του παρελθόντος παρουσιά . Εν πολλοίς, η μετά-Κουν εποχή γνωρίζει μέρες επιγόνων. Ίντριγκες, σκάνδαλα (κι οικονομικού τύπου), αδιέξοδοι πειραματισμοί (βλ. τι μπακάλικες συμπεριφορές Χρονόπουλου), στασιμότητα και αδυναμία να ξεπεράσει τη βαριά σκιά της παράδοσης Κουν. Μυρίζει φορμόλη!

    Υ.Γ. Το Κουν τον έμαθα όταν πια είχε φύγει. Η πρώτη παράσταση που είχα δει του Θεάτρου Τέχνης , ήταν στη Φρυννίχου το 1994 : το «Δίχως να ξέρεις πώς» του Πιραντέλλο, με την αγία τετράδα: Γέρου, Λαζάνης ,Κουγιουμτζής, Πιττακή.

    Πω! Τι μου θύμισες, Belbo!

  2. Αγαπητή Συκοφάγε,

    Ο Κουν ήταν πραγματικά μια φοβερή προσωπικότητα, εγώ θα έλεγα ότι γενικότερα δεν υπάρχουν αντίστοιχοι συνεχιστές όχι μόνο στο Θέατρο Τέχνης αλλά γενικότερα στο Ελληνικό Θέατρο. Δεν είμαι σίγουρος γιατί αλλά σκέφτομαι τα ακόλουθα:
    1) Ένα κομμάτι οφείλεται σίγουρα στο γενικότερο περιβάλλον: όταν οι παρέα σου αποτελείται από Χατζηδάκη, Μόραλη και Τσαρούχη είναι πολύ πιο πιθανό να κάνεις πρωτοποριακά πράγματα. Επίσης
    2) όταν υπήρχαν ελάχιστα θέατρα (σε σχέση με τα δεκάδες που υπάρχουν σήμερα), σημαίνει ότι το ταλέντο θα «συμπυκνωνόταν» σε μερικά από αυτά αντί να «μοιραστεί» σε πολλά διαφορετικά κομμάτια. Τέλος
    3) όταν είσαι στο τέλος του πολέμου και δεν έχεις πολλά πράγματα να χάσεις τότε είναι που δοκιμάζεις.

    Στο σχόλιό σου για το σημερινό θέατρο Τέχνης, θυμίσου ότι η συνέχεια σπάνια μπορεί να «σπάσει το καλούπι» στο οποίο μεγάλωσε (πολλά παραδείγματα σε αυτό),

    φιλικά,

    Belbo

  3. Φίλε Belbo,

    α) δεν είμαι «αγαπητή», αλλά – τουλάχιστον μέχρι σήμερα το πρωί που με τσέκαρα- «αγαπητός». Σας το δηλώνω ευθαρσώς μη κι αρχίσετε να με φλερτάρετε…. 😆
    β) Οι μεταπολεμικές συνθήκες ήταν γόνιμες για πολλές χώρες κι αποτέλεσαν ευκαιρία για έντονους πειραματισμούς να σπάσουν κάθε είδους καλούπια, αυταρχισμοί και συντηριτικές παραδόσεις, όχι μόνο στην τέχνη, αλλά και στις κοινωνικές δομές, τις οικονομικές συνθήκες, την πολιτική κλπ. Η δεκαετία του ’60 χαρακτηρίζεται από μια συμπύκνωση δράσεων, κινημάτων στην τέχνη, κ.α. χαρακτηριστική κι αναμενόμενη. 50 χρόνια μετά, έχουμε την πολυτέλεια να δούμε πως υπήρχε ένα «ελατήριο» που πιεζόταν για χρόνια και κάποια στιγμή θα έκανε τη μεγάλη εκτίναξη. Σε κάθε περίπτωση όταν η πίεση του ελατηρίου «εκτονωθεί» απαιτείται πάντα χρόνος μέχρι να επαναληφθεί η κίνησή του προς τα πάνω.
    Συνεπώς, συμφωνώ μαζί σου, οι συγκυρίες ήταν γόνιμες, αλλά το πιο σημαντικό ήταν πως για πρώτη φορά στην νεοελληνική τέχνη, οι εδώ διεργασίες παρακολουθούσαν τις αντίστοιχες του εξωτερικού. Μέχρι τότε υπήρχε πάντα η περίφημη «διαφορά φάσεως»! Σκέψου, π.χ. πως στον προ-προηγούμενο αιώνα, η περίφημη σχολή του Μονάχου (που αγαπώ πολύ), Ιακωβίδης, Γύζης, Βολανάκης, Λύτρας πατήρ, κλπ. μας εισήγαγαν στον ακαδημαϊσμό, την ηθογραφία, το συμβολισμό, τη στιγμή που στην Ευρώπη ανδρωνόταν ο ιμπρεσιονισμός. Τέτοια πράματα στην μεταπολεμική Ελλάδα δεν είχαμε, κι αν δεν συνοδοιπορούσαμε, τουλάχιστον παρακολουθούσαμε.
    γ) Τώρα στις μέρες μας, η ποικιλία κι πλουραλισμός σε όρια πληθωρισμού, διαμοιράζει, σκορπά τους μεγάλους πυρήνες του παρλθόντος, σε πολλούς μικρούς ένθεν κακείθεν. Χρειάζεται ένα πολύ γόνιμο, οξύ και συνθετικό μάτι για να εντοπίζεις παντού το χρήσιμο και το ουσιαστικό, για να το ενσωματώσεις σε κάτι νέο που θα τραβήξει και τα γύρω προς τα πάνω.
    δ) Αν θυμάμαι καλά, ο θεατρικός συγγραφέας κι ηθοποιός Γ. Διαλεγμένος ξεκίνησε από τη σχολή Κουν. Τον είχε φέρει ο Φέρτης, όταν ο πρώτος του είχε ζητήσει δουλεία… Δεν έκατσε πολύ όμως, καθώς δεν μπορούσε τον πατριάρχη Κουν.

    χαιρετώ

  4. Α, και να μην ξεχάσω: περάστε από την ιστοσελίδα μου [δεν είναι γκρίζα διαφήμιση, για όνομα… ] σας έχω αφιερώσει κάτι.

    χαιρετώ

  5. ΑγαπητΕ Συκοφάγε,

    Ευχαριστώ για την αφιέρωση στην βλογοσελίδα σας, που πρέπει να πω ότι είναι ιδιαίτερως ενδιαφέρουσα και αξιολογότατη από κάθε άποψη! Επιφυλάσσομαι να ανταπωδώσω 🙂 φιλικά, Belbo

  6. Παράθεμα: Εργαζόμεθα σκληρά, βαριόμαστε ακόμα σκληρότερα « Το κόκκινο μπαλόνι

  7. Πραγματικά πολύ καλή έκθεση. Μου άρεσαν όχι μόνο τα εκθέματα και η ιστορία που αυτά κουβαλούν, αλλά και ότι όλα συνοδευόντουσαν από τη μουσική του Χατζιδάκη από τις «Ορνιθες». Μια υπέροχη ατμόσφαιρα. Στο μουσείο Μπενάκη γινόταν παράλληλα και μια άλλη έκθεση, φωτογραφίας , που τη βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Ηταν του Τσέχου φωτογράφου Josef Koudelka. Περιελάμβανε πολλές φωτογραφίες του από διαφορετικές περιόδους και με ετερόκλητα θέματα. Μου έκαναν εντύπωση οι φωτογραφίες από την εισβολή των Ρώσων στη Τσεχία αλλά και οι φωτογραφίες που αφορούσαν την ενότητα των «Τσιγγάνων».

  8. Alvion, συμφωνώ, πολύ καλή και η έκθεση του Koudelka, για όποιον ενδιαφέρεται μόλις και την προλαβαίνει (έως 23/11), φιλικά,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s