Ο νέος Ελληνικός Κινηματογράφος σε DVD από το Ποντίκι

apenanti
Ο Χάρης με το τηλεσκόπιό του στραμένο στους «Απέναντι»

Η εφημερίδα «Το Ποντίκι» ξεκινάει εκτενές αφιέρωμα στο σύγχρονο Ελληνικό Κινηματογράφο δίνοντας δώρο ένα DVD κάθε εβδομάδα (η εφημερίδα εκδίδεται κάθε Πέμπτη).

Ο νέος Ελληνικός Κινηματογράφος είναι μια ιδιάζουσα περίπτωση: εκεί που νομίζεις ότι δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα και κάνει κύκλους γύρω από τον εαυτό του, βλέπεις μια ταινία σαν το «Ρεπό» ή τους «Απέναντι» και συνειδητοποιείς ότι μπορεί να είναι εξαιρετικά ουσιαστικός και επιπλέον να σε αγγίξει πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε ξένη ταινία. Ξεκινώντας από την εκπληκτική «Ευδοκία» (ΔΕΝ δίνεται από την εφημερίδα) την πρώτη ουσιαστικά ταινία του, ο Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος έσπασε τις συμβατικές φόρμες του παλιού και δοκίμασε νέους δρόμους επικοινωνίας (μερικές φορές πετυχημένα, μερικές όχι).

Το αφιέρωμα της εφημερίδας «Το Ποντίκι» προσφέρει μια αντιπροσωπευτική γκάμα αυτού που λέμε Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος ξεκινώντας από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 («Οι Τεμπέληδες της έφορης Κοιλάδας») και φτάνοντας μέχρι «Το Σπιρτόκουτο» του Οικονομίδη (2003), δίνοντας συνολικά 9 ταινίες. Αν και χωράει πολύ κουβέντα στο κατά πόσο οι 9 αυτές ταινίες είναι οι σημαντικότερες του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, είναι σίγουρα από τις πιο αντιπροσωπευτικές και ενδιαφέρουσες και έτσι συστήνονται ανεπιφύλακτα. Προσθέστε επίσης το πόσο δύσκολο είναι να τις πετύχετε σε προβολή στην τηλεόραση και καταλαβαίνετε γιατί πρέπει να προσέξετε αυτή την προσφορά.

Οι ταινίες που έχουν ξεκινήσει να δίνονται από την εφημερίδα (κάθε Πέμπτη) είναι οι ακόλουθες:

 Η τιμή της αγάπης (1984) της Τώνιας Μαρκετάκη

Η σπουδαία αυτή μεταφορά της νουβέλας του Κώστα Θεοτόκη «Τιμή και χρήμα» ακολουθεί πιστά την αφηγηματική γραμμή της ιστορίας του που διαδραματίζεται στην Κέρκυρα των αρχών του 20ού αιώνα και περιγράφει τη δύσκολη μοίρα μιας γυναίκας που ατυχεί στον επικείμενο γάμο της, αλλά βρίσκει το κουράγιο να υψώσει δυναμικά το ηθικό της ανάστημα σε μια κοινωνία αυστηρή και καταπιεστική. Το αφήγημα του Θεοτόκη πάει πέρα από την απλή ηθογραφία και το εξαιρετικό φιλμ που η Μαρκετάκη δημιουργεί από αυτό, ακόμη κι αν επενδύει στους χαρακτήρες την καταγραφή των ηθών και την εντυπωσιακή αναπαράσταση της εποχής, κατορθώνει να γίνει κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον από το πορτρέτο μιας ηρωίδας ή μιας εποχής. Η «Τιμή της αγάπης» γίνεται μια ξεχωριστή διαδρομή στη γεωγραφία της ανθρώπινης καρδιάς, μέσα από μια ταινία που παραμένει πιστή στο αρχικό της υλικό, κοιτάζοντάς το την ίδια στιγμή με μια ματιά καινούργια και ανανεωτική

 Οι απέναντι (1981) του Γιώργου Πανουσόπουλου

Σαν ένα φανελάκι που κολλά πάνω στη σάρκα ένα ζεστό καλοκαιρινό βράδυ, αυτή η ταινία μοιάζει συνυφασμένη με την αναγνωρίσιμη, κοινή αθηναϊκή εμπειρία και φυσικά αδιαχώριστη από την ερωτική επιθυμία που αποτελεί τον οδηγό και τον καταλύτη της ιστορίας της. Ένας νεαρός κοιτάζει από το διαμέρισμά του τις απέναντι πολυκατοικίες μέχρι που τη ματιά του παγιδεύει μια γυναίκα. Μένουν κοντά αλλά δεν γνωρίζονται, μέχρι τη στιγμή που θα αποφασίσουν να σπάσουν το φράγμα των βλεμμάτων και να δοκιμάσουν να διασχίσουν την απόσταση με όχημα έναν κάθε άλλο παρά συμβατικό έρωτα. Ο Γιώργος Πανουσόπουλος θα χαρτογραφήσει την πόλη που αλλάζει και τις σχέσεις των ανθρώπων που ακολουθούν τους ρυθμούς της με τρόπο απόλυτα κινηματογραφικό και θα ορίσει τον ρομαντισμό των πολυκατοικιών, των λεωφόρων, αλλά και μιας γενιάς ανθρώπων μέσα από μια ταινία που χτυπά θαρρείς στον ίδιο ρυθμό με την καρδιά μας.

Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας (1978) του Νίκου Παναγιωτόπουλου

Η μαγική μεταφορά ή αν προτιμάτε το σαγηνευτικό αίνιγμα αυτής της ταινίας, στην οποία ένας μεγαλοαστός και οι τρεις γιοι του κληρονομούν μια αρχοντική έπαυλη στο μέσο μιας εύφορης κοιλάδας και μετακομίζοντας εκεί βυθίζονται σε έναν ηδονικό λήθαργο και αφήνονται στην απραξία, παρασύρει ακόμη και σήμερα τον θεατή της σε μια σχεδόν υπνωτική κατάσταση. Παραβολή για τον εκμαυλισμό της αστικής τάξης ή ένα παραμύθι ποτισμένο με σουρεαλισμό και πλούσιο σε σύμβολα, το φιλμ του Παναγιωτόπουλου ταξίδεψε στις μέρες του σε μια σειρά από διεθνή φεστιβάλ (από τις Κάννες μέχρι το Λοκάρνο, όπου κέρδισε την Χρυσή Λεοπάρδαλη) και προβάλλει ακόμη ως μια από τις πιο ιδιοσυγκρασιακές και αξιοπρόσεκτες ταινίες του ελληνικού σινεμά.

Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί (1981) της Φρίντας Λιάππα

Δυο γυναίκες, η νύχτα και το φάντασμα του πόθου. Δυο αδερφές, η Ειρήνη και η Στέλλα, ζουν μαζί σε ένα διαμέρισμα στην Αθήνα. Η κοινωνική τους ζωή είναι σχεδόν ανύπαρκτη και η άφιξη ενός συγγενή τους από το εξωτερικό, με τον οποίο είναι και οι δυο ερωτευμένες, θα ανατρέψει την ισορροπία της σχέσης τους. Η σπουδαία ταινία της Φρίντας Λιάππα στήνεται με άξονα δυο θαυμάσιες ερμηνείες, από τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου και τη Μαρία Σκούντζου, και καταδύεται στις πιο μύχιες πτυχές της γυναικείας φύσης. Δανείζεται τη φόρμα του μελοδράματος, αλλά την ανατρέπει μέσα από μια αφήγηση που αρνείται τις συμβάσεις του, και λάμπει λουσμένο σε ένα σκοτεινό φως και μια υποβλητική ατμόσφαιρα, αρετές που το ταξίδεψαν σε φεστιβάλ όπως του Βερολίνου ή του Μόντρεαλ και χάρισαν στη Λιάππα το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη στη Θεσσαλονίκη.

Η Νίκη της Σαμοθράκης (1990) του Δήμου Αβδελιώδη

Το ναΐφ, χειροποίητο, βαθιά ελληνικό σινεμά του Δήμου Αβδελιώδη βρίσκει βαθύ έρεισμα σε αυτή την ιστορία της αντιζηλίας δυο οικογενειών. Η μια από τη Χίο, η άλλη από τη Σαμοθράκη, η μια οικογένεια σιδεράδων και η άλλη φαναρτζήδων, διατηρούν μια ιδιότυπη έχθρα που κρατάει από γενιά σε γενιά και μοιάζει να χάνεται πίσω στα μυθικά αρχέτυπα της ίδιας μας της φυλής. Το φιλμ του Αβδελιώδη συνδυάζει ένα πηγαίο χιούμορ με μια γήινη ποίηση και μια γερή δόση σουρεαλισμού, χρησιμοποιώντας σαν πηγές προς έμπνευση ιδέες από την ελληνική μυθολογία και τη λαϊκή παράδοση, εικόνες από το βωβό σινεμά και την ελληνική λαϊκή ζωγραφική, σε ένα αποτέλεσμα που μάλλον βιώνεται παρά παρακολουθείται.

Από την άκρη της πόλης (1998) του Κωνσταντίνου Γιάνναρη

Πρώτη ταινία στην Ελλάδα για τον Γιάνναρη, το «Από την άκρη της πόλης» ξεχειλίζει δύναμη, ενέργεια, ταλέντο, ιδιοφυία. Η διαδρομή ενός νεαρού Ρωσοπόντιου από τα φτωχά προάστια της Αθήνας προς την ιδέα μιας καλύτερης ζωής στη «λαμπερή» καλή πλευρά της πόλης καταγράφεται δίχως τα κλισέ του κοινωνικού ρεαλισμού ή καμιά διάθεση δραματικής υπερβολής. Η ταινία, γεμάτη αλήθεια, δεν παγιδεύεται σε καμιά ντοκιμαντερίστικη λογική και κατορθώνει με τρόπο μοναδικά αποτελεσματικό να ακτινογραφήσει όχι απλά την ελληνική κοινωνία όπως διαμορφώνεται στη νέα της πολυπολιτισμική εποχή, αλλά κυρίως τον σφυγμό μιας γενιάς και μιας ομάδας ανθρώπων που διεκδικούν και θέλουν να κερδίσουν με κάθε τίμημα τη δική τους θέση στον ήλιο.

Παρακαλώ, γυναίκες, μην κλαίτε (1992) των Σταύρου Τσιώλη – Χρήστου Βακαλόπουλου

Τοποθετημένες στη σταθερή του κινηματογραφική πατρίδα, την Πελοπόννησο, οι «Γυναίκες» αποτελούν την καλύτερη ίσως στιγμή του ελαφρού, σκωπτικού, τρυφερού, γεμάτου καρδιά σινεμά του Σταύρου Τσιώλη. Η ιστορία δυο αγιογράφων που φιλοσοφούν αντί να αποκαθιστούν τις τοιχογραφίες μιας εκκλησίας στην Αρκαδία γίνεται για τον Τσιώλη (εδώ με τη βοήθεια του Βακαλόπουλου) μια ακόμη ευκαιρία να περιπλανηθεί στα αγαπημένα του τοπία, τόσο της γεωγραφίας όσο και της ανθρώπινης φύσης. Με χιούμορ και καλοπροαίρετη ειρωνεία θα ψιθυρίσει μικρές πικρές αλήθειες για τον Έλληνα του σήμερα, δέσμιο ανάμεσα στην παράδοση και το αύριο, μετέωρο και ευάλωτο μπροστά σε έναν κόσμο που αλλάζει βιαστικός.

Το σπιρτόκουτο (2003) του Γιάννη Οικονομίδη

Ένα διαμέρισμα σαν κελί στα εργατικά προάστια. Κλεισμένοι μέσα του άνθρωποι-θηρία κόβουν βόλτες πάνω-κάτω, κοιτάζοντας από τα κάγκελα τον κόσμο έξω, δείχνοντας ο ένας τα δόντια του στον άλλο, εκτοξεύοντας τη βία μέσα από λέξεις, βλέμματα, μύχιο μίσος. Ο κόσμος που κινούνται οι ήρωες σε αυτή την ταινία-σοκ του Οικονομίδη είναι ένας κόσμος αδιέξοδος, δηλητηριώδης. Οι ζωές τους παγιδευμένες σε μια άνευ ελπίδας καθημερινότητα, καίγονται από την απελπισία και την έλλειψη σκοπού. Κι όμως το φιλμ κατορθώνει να βρει ψήγματα τρυφερότητας σε αυτούς τους ανθρώπους που ουρλιάζουν με κάθε τους ανάσα και να καταγράψει την πιο σκοτεινή όψη της κοινωνίας μας, δίχως διδακτισμό αλλά με καθαρή κινηματογραφική δύναμη.

Ρεπό (1982) του Βασίλη Βαφέα

Μια μέρα στη ζωή ενός καθημερινού άνδρα, μια μέρα που παίρνει ρεπό από τη δουλειά του για να φροντίσει μια σειρά από υποχρεώσεις της καθημερινότητας, γίνεται για τον Βαφέα το μέσο για να καταδείξει τον παραλογισμό της σύγχρονης ζωής σε μια πόλη σαν την Αθήνα. Δίχως να στοχεύει στην καθαρή κωμωδία, δίχως να βασίζεται σε εύκολα γκαγκ, μεταμορφώνει το «συνηθισμένο» σε εξωφρενικό, πλάθοντας μια «αστεία» ταινία που είναι στην πραγματικότητα τόσο σοβαρή ώστε όλοι πίσω από τα γέλια μπορούμε να διακρίνουμε την άβολα γνώριμη αλήθεια που κρύβει για τη ζωή μας σε έναν κόσμο αληθινά ανισόρροπο.

Advertisements

5 responses to “Ο νέος Ελληνικός Κινηματογράφος σε DVD από το Ποντίκι

  1. Τέλεια!
    Τις περισσότερες τις έχω δει αλλά τις θέλω για τη DVDθήκη μου.
    Ειδικά «οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας» παιζόταν την προηγούμενη βδομάδα σε κάποιο σινεμά και είχα πει να πάω αλλά η παρέα μου (μητερούλα) μας την έκανε την τελευταία στιγμή. Ας είναι! Θα το δω σε DVD λοιπόν!

  2. Κόκκινο Μπαλόνι,

    Προσωπικά προτιμώ τον κινηματογράφο και στενοχωριέμαι κάθε φορά που αναγκάζομαι να δω μια πραγματικά καλή ταινία σε DVD. Το κακό βέβαια είναι ότι οι περισσότερες από αυτές τις ταινίες παίζονται από ελάχιστα μέχρι καθόλου σε Κινηματογράφους οπότε το DVD είναι μια λύση. Το Ποντίκι έχει παράδοση στα καλά DVDs (στο παρελθόν έχει δώσει Αϊζενστάιν, Κουροσάβα, κτλ), κι επίσης έχει ένα πολύ συμπαθητικό ένθετο για τις τέχνες, φιλικά,

  3. Τίθεται το ερώτημα:
    Μπορεί να θεωρούνται ταινίες του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου
    “Το Σπιρτόκουτο” (2003) του Γ. Οικονομίδη ή
    “Από την άκρη της πόλης” (1998) του Κωνσταντίνου Γιάνναρη
    Δεν προκύπτει κάποιο θέμα χρονολογικής οριοθέτησης;
    Νομίζω ότι πρέπει να περιορισθούμε στις δεκαετίες ’70 και ’80 καθώς το
    μοντέλο της αποκλειστικής κρατικής επιχορηγήσεως κατέρρευσε παταγωδώς
    και οδήγησε όπως εύστοχα παρατήρησε κάποιος «μια γενηά στα πιό βαθιά
    χασμουρητά»
    Ελάχιστες ταινίες θα αντέξουν στον χρόνο και θα επιβιώσουν καθώς παρουσιάζουν
    τεράστια προβλήματα τεχνικά και καλλιτεχνικά (σεναρίου, χαρακτήρων, ιδεολογικής μονομέρειας…) Φαίνεται να είναι εκτός τόπου και χρόνου!
    Βέβαια ίσως άξιζε να χρηματοδοτηθούν για να έχουμε – ίσως την καλύτερη ταινία του Ελληνικού Κινηματογράφου – την “ Εαρινή σύναξη των αγροφυλάκων’’ του Δήμου Αβδελιώδη

    Συγχαρητήρια για τις επιλογές
    ΔΙΚΑΙΟΠΟΛΙΣ

  4. Αν και δεν μου αρέσει ιδιαίτερα ο ελληνικός κινηματογράφος οφείλω να πω ότι αγοράζω αυτή την εποχή το ποντίκι για τις ταινίες αυτές που δίνει, κάποιες από τις οποίες έχω δει στο παρελθόν και δεν με είχαν εντυπωσιάσει. Εχω την αίσθηση ότι μονίμως κάτι λείπει από αυτές τις ταινίες και μονίμως παρουσιάζονται ελλειπέστατες.

  5. Αγαπητέ Δικαιόπολις,
    Συμφωνώ για τη «Σύναξη», εκεί πήγαινε και το σχόλιό μου ότι οι ταινίες αυτές δεν είναι οι καλύτερες του νέου Ελληνικού κινηματογράφου. Παρ’ όλα αυτά νομίζω ότι είστε λίγο αφοριστικός: οι ταινίες αυτές παρόλες τις αδυναμίες τους έχουν ενδιαφέρον και αξίζουν την προσοχή μας: ακόμη και το γεγονός ότι δεν γυρίστηκαν με στόχο τα εισητήρια έχει τη γοητεία του, φιλικά,

    Kali,
    Παρ’ όλες τις ελλείψεις, νομίζω ότι αξίζουν μια δεύτερη ανάγνωση, φιλικά,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s