Ο Πικάσο αναμετριέται με τους κλασσικούς (Picasso)

pc

«Μου πήρε 4 χρόνια να ζωγραφίσω σαν το Ραφαήλ, αλλά μια ολόκληρη ζωή για να ζωγραφίσω σαν παιδί» συνήθιζε να λέει ο Πικάσο. Από τις αρχές Μαρτίου λοιπόν η Εθνική Πινακοθήκη στο Λονδίνο εξερευνά ακριβώς αυτή τη σχέση ανάμεσα στον Πικάσο και τους μεγάλους κλασσικούς του παρελθόντος.

«Αυτή η έκθεση σε χτυπάει στο πρόσωπο σαν έκρηξη» λέει στην αρχή του άρθρου της η τεχνο-κριτικός των Times Rachel Campbell-Johnston, αναφερόμενη στην έκθεση «Picasso: Challenging the past» της National Gallery στο Λονδίνο. Και πράγματι, η έκθεση που ξεκίνησε από το Παρίσι και βρίσκεται τώρα στο Λονδίνο, αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες συναντήσεις της τέχνης τα τελευταία χρόνια: από τη μία ο Πικάσο, ο καινοτόμος μοντερνιστής, ο άνθρωπος που επηρέασε όσο λίγοι την πορεία της σύγχρονης τέχνης και από την άλλη οι «κλασσικοί», οι δάσκαλοι πάνω στους οποίους βασίστηκε, επηρεάστηκε, αντέγραψε και αρκετές φορές «κορόϊδεψε» με τα έργα του, όλοι κάτω από την ίδια στέγη (αν και εσκεμένα όχι στο ίδιο δωμάτιο) «αναμετρώνται ο ένας απέναντι από τον άλλο».

Γιατί βέβαια ο Πικάσο ήταν πρωτίστως ένας καλλιτέχνης με κλασσική καλλιτεχνική παιδεία και εξαιρετική τεχνική, ο οποίος επέλεξε να σπάσει τις φόρμες και να αφήσει πίσω του το περιττό. Έτσι στην ουσία της η θεματογραφία του παραμένει εξαιρετικά κλασσική: πορτρέτα, νεκρές φύσεις και βέβαια πολλά γυμνά είναι τα θέματα γύρω από τα οποία περιστρέφονται οι πίνακές του.

Πως όμως παίρνει ένα κλασσικό θέμα (ενός Γκόγια ή ενός Βελάσκεθ που τόσο θαύμαζε) και το «απογυμνώνει» ο Πικάσο; Δείτε για παράδειγμα τις «Γυναίκες του Αλγερίου» του Ντελακρουά:

del

"Γυναίκες του Αλγερίου στο διαμέρισμά τους" (1834), Ντελακρουά

 Ένα κλασσικό έργο του ρομαντισμού με έντονες τις επιρροές της ανατολής που ξεχειλίζει από ερωτισμό. Απεικονίζει ένα χαρέμι με τις κοπέλες να χαλαρώνουν πάνω στο χαλί και τη μαύρη υπηρέτρια να τις φροντίζει. Η μία κοπέλα κρατάει ένα ναργιλέ (για όπιο πιθανά – συνηθισμένο στα «σπίτια» της περιόδου). Οι δύο κοπέλες φαίνονται να συνομιλούν μεταξύ τους. Το φως μπαίνει νωχελικά από το παράθυρο και φωτίζει τα τρία σώματα. Ο Πικάσο το πιάνει και το αλλάζει δραματικά: ή μήπως πάλι όχι, δείτε το:

picasso

"Γυναίκες του Αλγερίου" (1955), Πικάσο

Τα βασικά στοιχεία του θέματος παραμένουν αναλλοίωτα: οι 3 λευκές κοπέλες μπορεί να έχουν αλλάξει στάση αλλά παραμένουν στο προσκήνιο πάνω στο ίδιο χαλί (με την κοπέλα στα αριστερά να ποζάρει και να τραβάει το βλέμα ακριβώς όπως στον πίνακα του Ντελακρουά). Έχει μήπως καμία σημασία που είναι γυμνές σ’ αυτή την περίπτωση; (μήπως δεν θα ήταν αναμενόμενο ίσως, δεδομένου ότι βρίσκονται σε χαρέμι;). Η μαύρη υπηρέτρια παραμένει μια δευτερεύουσα φιγούρα, η οποία όμως και πάλι στρέφει το σώμα της για να κοιτάξει προς τα πίσω τις 3 κυρίες. Ακόμη και το όπιο υπάρχει στον πίνακα, μόνο που σ’ αυτή την περίπτωση το κρατάει η κοπέλα στα αριστερά του πίνακα. Η αίσθηση του πίνακα είναι παρόμοια και πάλι με κυρίαρχο στοιχείο το φως που μπαίνει από αριστερά και φωτίζει τις 3 κοπέλες δημιουργώντας ένα παιχνίδι με τις σκιές.

Έτσι ο Πικάσο πετυχαίνει το ίδιο αποτέλεσμα με πολύ διαφορετικό τρόπο: ο ερωτισμός εδώ είναι πιο έκδηλος με τη χρήση του γυμνού αλλά και τη χρήση του σώματος (οι δύο κοπέλες φαίνονται ξαπλωμένες). Χωρίς καν να δείχνει τα πρόσωπά τους αφήνει την αίσθηση ότι οι δύο κοπέλες συζητούν μεταξύ τους: για την ακρίβεια η μία να μιλάει στην άλλη (χρησιμοποιώντας μόνο τη στάση των σωμάτων τους για να το πετύχει!). Επιπλέον, ο κυβισμός του επιτρέπει να μας δείξει πράγματα που η κλασσική προοπτική δεν μπορεί να δείξει: για παράδειγμα βλέπουμε τι δείχνει ο καθρέπτης (που στην πρώτη περίπτωση δε φαίνεται) και μάλιστα σε μια διαφορετική χρονική στιγμή (βλέπουμε μια κοπέλα να κοιτάζεται με τεντωμένα τα χέρια, μια στάση που καμία κοπέλα δεν έχει στον πίνακα). Σκέτη μαγεία από έναν ιδιοφυή καλλιτέχνη.

«Πικάσο: προκαλώντας το παρελθόν» λοιπόν και χαράς ευαγγέλια σε όσους μπορέσουν να την επισκεφθούν. Ακολουθεί η αναλυτική περίληψη της έκθεσης:

«Picasso: Challenging the Past»National Gallery, London, 25/2/09-7/6/09

 

Pablo Picasso (1881-1973), arguably the most influential artist of the 20th century, pitted himself against the greatest Masters of European painting in a life-long artistic dialogue. ‘Picasso: Challenging the Past’ explores the ways he took up the artistic concerns of the painters of the past and made audacious responses of his own.

Picasso was a passionate student of the grand tradition of European painting. El Greco, Velázquez and Goya were of crucial importance to him, as were Rembrandt, Delacroix, Ingres, Manet and Cézanne. All of these artists are represented by major paintings at the National Gallery.

Displaying some 60 works by the artist, this exhibition invites visitors to re-explore the National Gallery’s permanent collection in light of Picasso’s fascination with the Old Masters.

The exhibition is organised thematically, showing how Picasso repeatedly returned to the great subjects of the European painting tradition, analysing them as his personal style developed in myriad directions. Sections include self portraits, the Spanish tradition of male portraiture, the female nude, still life, and the seated female figure.

‘Picasso: Challenging the Past’ culminates in a display of the artist’s Variations where, late in life, Picasso makes direct reference to masterpieces such as Velázquez’s ‘Las Meninas’ and Manet’s ‘Déjeuner sur l’Herbe’, turning them into «something else entirely».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗ:
«Γκουέρνικα: το αριστούργημα του Πικάσο συνεχίζει να σοκάρει»
Δείτε το έργο «Στην κήπο (ο Πικάσο και η κόρη του Παλόμα)» από την ίδια έκθεση

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ:
Δείτε μια σειρά από πίνακες της έκθεσης
Διαβάστε μια σειρά από άρθρα για την έκθεση στους Times
National Gallery
Ο Πάμπλο Πικάσο στη Wikipedia

ΔΕΙΤΕ ΠΩΣ ΦΩΤΙΖΕΤΑΙ Η NATIONAL GALLERY ΜΕ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΠΙΚΑΣΟ:

Advertisements

10 responses to “Ο Πικάσο αναμετριέται με τους κλασσικούς (Picasso)

  1. Πάρα πολύ ενδιαφέρον!
    Στο μουσείο του στη Βαρκελώνη έχει ένα τμήμα όπου δείχνει τις διάφορες παραλλαγές του στον πίνακα του Βελάσκεθ(?) «Λας Μενίνας». Όχι μία, ούτε δυο αλλά πάνω από δέκα!!

    Μακάρι να ΄ρθει κι από δω!

  2. Δεν έχω δει ποτέ Πικάσο από κοντά!
    σνιφ!
    Και πόσο θέλω!
    σνιφ!
    Κλείνω εισιτήρια…Λονδίνο ή Βαρκελώνη; Τι λέτε;

  3. Ρενάτα,
    Χαίρομαι που σας άρεσε, είχε πλάκα που ασχολήθηκα με αυτά τα δύο έργα, μου αρέσουν και τα δύο εξίσου και οι ομοιότητες και διαφορές τους έχουν ενδιαφέρον.

    Ο Πικάσο ήταν από τους πιο παραγωγικούς ζωγράφους στην ιστορία (αναφέρομαι στη ζωγραφική αν και στο θέμα γυναίκες δεν πήγαινε πίσω επίσης :-)). Ζωγράφιζε το ίδιο θέμα πολλές φορές ή παρόμοια θέματα – σκέφτομαι ότι ίσως αυτό να ήταν και κομμάτι του πειραματισμού που εμπεριέχει η τέχνη του, ειδικά όταν άρχιζε να «παίζει» με τον κυβισμό. Επίσης είχε να κάνει με την εμμονή του με συγκεκριμένα θέματα (βλέπε ταύρος). Σε κάθε περίπτωση δεν είναι ποτέ βαρετός, κατά τη γνώμη μου ίσως ο πιο ιδιοφυής ζωγράφος του 20ου αιώνα. Είστε τυχερή που έχετε πάει στην Βαρκελώνη και τα έχετε δει όλα αυτά, θα το ήθελα πολύ κι εγώ, φιλικά,

    Μπαλονάκι,
    Φώναζα εγώ για «πολιτιστικές διακοπές» αλλά δε με άκουγες! Πικάσο θα βρεις αρκετό σε ολόκληρη την Ευρώπη (υπάρχουν «Μουσεία Πικάσσο» σε αρκετές Ευρωπαϊκές πόλεις – βλέπε παραπάνω σχόλιο στη Ρενάτα για την «¨παραγωγικότητα» του καλλιτέχνη), αλλά προτείνω τα ακόλουθα:
    – Παρίσι: ίσως η καλύτερη επιλογή. Εκεί θα επισκεφθείς το Μουσείο Πικάσο στο οποίο έχω πάει και είναι πανέμορφο (με μια εκπληκτική επίσης συλλογή), αλλά βέβαια θα μπορέσεις να δεις τα μέρη που έζησε (Μονμάρτη) και φυσικά το Λούβρο.
    – Ισπανία: υπάρχουν μουσεία αφιερωμένα σε αυτόν σε Βαρκελώνη (νομίζω η καλύτερη επιλογή), αλλά επίσης και Μάλαγα αν δεν κάνω λάθος. Να προσθέσω όμως ότι Μουσεία Πικάσο υπάρχουν και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, αξιολογότατα, όπως πχ. στη Γερμανία.
    – Λονδίνο: στο Λονδίνο θα μπορέσεις να δεις την έκθεση και επίσης το National Gallery που είναι πραγματικά μια εκπληκτική πινακοθήκη. Θυμάμαι ότι πέρασα μιάμιση ημέρα εκειμέσα και πάλι δεν κατάφερα να δω τα πράγματα που ήθελα: θησαυρός πραγματικός! φιλικά,

  4. Όταν το μυστήριο σε ξαφνιάζει ολόκληρο τότε δεν έχεις και την τόλμη να παρακούσεις. Όσο παράλογο και να μου φαινόταν αυτό, χίλια μίλια μακριά απ όλες τις κατοικημένες περιοχές και να βρίσκεται η ζωή μου σε θανάσιμο κίνδυνο, έβγαλα από την τσέπη μου ένα κομμάτι χαρτί κι ένα στυλογράφο . Αλλά τότε θυμήθηκα πως είχα μάθει προπαντός γεωγραφία, ιστορία, αριθμητική και γραμματική και είπα στον μικρό ανθρωπάκο (κακόκεφος κάπως) πως δεν ήξερα να σχεδιάζω. Εκείνος μου αποκρίθηκε:
    -Δεν πειράζει, ζωγράφισε μου ένα αρνί.

  5. Yellow Kid,

    Καλωσήρθατε, ελπίζω να τα λέμε συχνότερα, φιλικά,

  6. μ αρέσει και μένα ο Πικάσσο, πάρα πολύ!

  7. Το μουσείο Πικάσσο στο Παρίσι που δεν π΄ρολαβα απ΄οκακό προγραμαμτισμ΄ονα δω, είναι από μόνο του κίνητρο να ξαναπαώ στο Παρίσι. 😉

    Μπαλονάκι, στη Βαρκελώνη να πας , που θα σε ξετρελάνει η αρχιτεκτονική των κτιρίων! 🙂

  8. Celsius33,
    Καλησπέρα, είναι συναρπαστικός καλλιτέχνης πραγματικά΄- όχι μόνο το έργο του, νομίζω και σαν προσωπικότητα.

    Ρενάτα,
    Είναι πολύ ωραίο πραγματικά το Μουσείο Πικάσσο στο Παρίσι, αν και γενικά μου άρεσε το Παρίσι και θα ξαναπήγαινα άνετα (μόνο για το Λούβρο δηλαδή!). Κι η Βαρκελώνη επίσης βέβαια (αν και δεν έχω πάει), ακούγεται πολύ ενδιαφέρουσα, φιλικά,

  9. Γεια σας, θα ήθελα να ρωτήσω μήπως ξέρετε κάποιους πίνακες όπως ειπατε για τον πικάσο που να φαίνεται η μετάπλαση και επανερμηνεία των έργων.
    Ευχαριστώ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s